İsrail'in Boeing AH-64 Apache Helikopteri Alımı İçin Bakanlıklardan Kesinti
İsrail'in Boeing'den satın alacağı 12 adet Boeing AH-64 Apache taarruz helikopteri için yaşanan finansman belirsizliği, diğer bakanlıkların bütçelerinden yapılan kesintilerle aşılıyor.
İsrail hükümeti ile ABD'li havacılık devi Boeing arasında bir süredir finansman sorunları nedeniyle çıkmaza giren taarruz helikopteri tedarik sürecinde yeni bir aşamaya geçildi. İsrail Savunma Bakanlığı tarafından yürütülen planlamalar kapsamında, Boeing şirketinden 12 adet boeing ah-64 apache "Echo" model taarruz helikopterinin satın alınması kararlaştırıldı. Defense News'in aktardığı bilgilere göre, söz konusu hava araçlarının teslimat takviminin 2030'un başından itibaren başlatılması öngörülüyor. Ancak bu kritik askeri alımın hayata geçirilmesi, Tel Aviv yönetimindeki mali kurumlar ile savunma bürokrasisi arasında aylardır süren bütçe anlaşmazlıkları nedeniyle uzun süre askıda kalmıştı.
Finansman Krizi ve Bakanlıklar Arası Bütçe Kesintileri
Anlaşmanın uygulanabilirliği, İsrail Maliye Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı arasındaki bütçe anlaşmazlığı yüzünden derin bir krize dönüşmüştü. Maliye yetkilileri net bir finansman kaynağı ve bütçe düzenlemesi talep ederken, savunma yetkilileri alımın acil sayılması konusunda ısrarcı olmuştu. Yaşanan tıkanıklık, ABD'nin tanıdığı ve 7 Ekim 2026'ya kadar uzatılan ek sürelere rağmen aşırı bir baskı yaratmıştı. İlk sürenin kaçırılmasıyla birlikte, üretim sırasının uluslararası diğer müşterilere kayarak teslimat gecikmelerine ve maliyet artışlarına yol açacağı endişeleri artmıştı. Son aşamada ABD'li yetkililerle temas kuran yönetim, acil bir onay süreci elde etti.
Bu kapsamda İsrail hükümeti, acil savunma alımlarını finanse etmek amacıyla Maliye Bakanlığı uzmanlarının aksi yöndeki tavsiyelerine rağmen diğer bakanlıkların bütçelerinden toplam 2,6 milyar İsrail şekeli (yaklaşık 840 milyon dolar) kesinti yapma kararı aldı. İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, söz konusu karar kabine toplantısında onaylandı. Yapılan düzenlemeler çerçevesinde:
- Eğitim Bakanlığı bütçesinden 285 milyon şekel (yaklaşık 92 milyon dolar) kesinti yapılacak.
- Diğer bakanlıkların bütçelerinden genel olarak yüzde 5 oranında kesinti uygulanacak.
- Daha önce İsrail vatandaşı Filistinliler için ayrılan beş yıllık kalkınma planı fonundan da 1 milyar şekellik (yaklaşık 322 milyon dolar) bir kesinti gerçekleştirilmişti.
2026 Savunma Bütçesi ve Teslimat Takvimi
Tel Aviv yönetimi, yıl içinde bakanlık bütçelerinde yüzde 3'lük genel bir kesintiyi daha onaylamıştı. Yapılan bu ardışık kesintiler ve aktarımlarla birlikte ülkenin 2026 yılı savunma bütçesi 45 milyar doların üzerine çıkmış durumda. Yedioth Ahronoth gazetesinin derlediği bilgilere göre, helikopter alımını doğrudan destekleyen bu mali hamleler, ülkenin askeri harcama önceliklerini gözler önüne seriyor.
Boeing tesislerinde üretilecek olan 12 adet gelişmiş Echo varyantı helikopterin, 2030 yılı başından itibaren başlayacak sevkiyatlarla birlikte ülkenin hava gücüne entegre edilmesi planlanıyor. Son anda sağlanan uzatma ve bütçe onayı sayesinde, üretim hattında yaşanabilecek olası kayıpların ve tedarik zinciri aksamalarının önüne geçildiği belirtiliyor.
